دوران نقاهت جراحی بینی همیشه با چالش هایی همراه است که یکی از شایع ترین و کلافه کننده ترین آن ها ، خارش بینی بعد از عمل است. بسیاری از بیماران اغلب می پرسند «آیا می توانم بینی ام را بخارانم ؟» پاسخ خیر است. در این مقاله به بررسی دلایل خارش بینی پس از جراحی و روش های ایمن برای تسکین آن بدون به خطر انداختن نتیجه عمل می پردازیم.
علت خارش بینی بعد از عمل رینوپلاستی
خارش بینی پس از جراحی بینی یک واکنش طبیعی و نشانه ای از فرآیند بهبودی بدن است. دلایل اصلی این عارضه را جراح بینی زاهدان در ادامه شرح می دهد :
1. تشکیل بافت اسکار (زخم)
در طول عمل ، برش هایی در داخل و خارج بینی ایجاد می شود. همانطور که پوست روی زخم های سطحی بدن می خارد ، بافت های در حال ترمیم داخل بینی نیز در حین تشکیل بافت اسکار ، عصب ها را تحریک کرده و باعث خارش می شوند.
2. خشکی مخاط بینی
بعد از عمل ، تنفس از راه بینی به دلیل تورم و وجود گچ یا تامپون دشوار می شود. این امر باعث می شود فرد بیشتر از راه دهان نفس بکشد. عبور هوا از راه دهان باعث خشکی مخاط گلو و بینی شده و خارش شدیدی ایجاد می کند.
3. رشد موهای زائد (سینوزهای پیلوسینگ)
در هفته های اول بعد از عمل ، ممکن است تکه های کوچکی از پوست یا موهای ریز (که در اصطلاح پزشکی به آنها سینوز میگویند) از داخل بینی خارج شوند. این فرآیند طبیعی باعث ایجاد حس خارش یا سوزش در نوک بینی می شود.
۴. واکنش آلرژیک به چسب یا گچ
برخی بیماران به چسب های میکروپور یا مواد گچ حساسیت دارند. این حساسیت می تواند باعث قرمزی و خارش بینی بعد از عمل شود.
۵. بهبود عصب های حسی
در طول جراحی ، عصب های کوچک حسی تحریک می شوند. با بازگشت حساسیت عصب ها در ماه های اول بعد از عمل ، احساس خارش ، گزگز یا بی حسی در پوست بینی کاملاً طبیعی است.
تا چند روز بعد از جراحی خارش بینی طبیعی است ؟
خارش بینی بعد از عمل معمولاً در هفته اول و دوم که فرآیند ترمیم بافت اسکار آغاز می شود ، شدیدتر است و به تدریج در ماه های بعد کاهش می یابد.
آیا می توانیم بینی را بعد از عمل بخارانیم ؟
بزرگترین اشتباهی که بیماران مرتکب می شوند ، خراشیدن یا مالیدن بینی است. مالیدن بینی ، حتی با فشار کم ، می تواند عواقب زیر را داشته باشد :
- جابجایی استخوان ها و غضروف های تازه عمل شده
- تغییر فرم نهایی بینی
- افزایش تورم و کبودی بعد از عمل
- باز شدن زخم ها و خونریزی
بنابراین ، به هیچ وجه نباید با انگشت ، دستمال کاغذی یا شیء دیگری داخل بینی را خراش داد.
راهکارهای خانگی برای رفع خارش بینی بعد از عمل
اگر خارش بینی شما را کلافه کرده است ، روش های زیر ایمن ترین راه ها برای تسکین آن هستند :
| کمپرس سرد | قرار دادن کمپرس سرد روی گونه ها و اطراف بینی نه تنها تورم را کاهش می دهد ، بلکه با بی حس کردن موضعی عصب ها ، خارش را نیز تسکین می دهد. |
| شستشوی بینی با سرم فیزیولوژی | استفاده از سرم نمکی (آب نمک اسپری یا سرم شستشو) بهترین روش برای رفع خشکی بینی است. سرم باعث رطوبت رسانی به مخاط شده و ذرات معلق و خشک را خارج می کند. این کار را با احتیاط و طبق دستور پزشک انجام دهید تا فشار زیادی به بینی وارد نشود. |
| استفاده از پنبه مرطوب (روی پوست بینی) | اگر خارش در نوک بینی یا روی پوست است (نه داخل حفره ها) ، می توانید یک تکه پنبه را کمی نم دار کنید و به آرامی روی ناحیه دچار خارش بکشید. از وارد کردن پنبه به داخل سوراخ های بینی خودداری کنید. |
| مصرف مایعات فراوان | نوشیدن آب زیاد باعث آبرسانی به بدن شده و خشکی مخاط بینی و گلو را کاهش می دهد. در نتیجه خارش بینی بعد از عمل نیز تسکین می یابد. |
| بخور دادن | نشستن در محیط مرطوب (مثلاً در حمام بخار) یا استفاده از دستگاه بخور سرد ، رطوبت هوا را افزایش داده و به نرم شدن مخاط خشک بینی کمک می کند. |
| استفاده از ویتامین C | مصرف ویتامین C به ترمیم سریع تر بافت ها و کاهش حساسیت عصبی کمک می کند. قبل از مصرف هر مکملی با پزشک خود مشورت کنید. |
آیا قرص ضد حساسیت برای خارش بینی بعد از عمل مجاز است ؟
بله ، برخی پزشکان آنتی هیستامین ها را برای کاهش خارش و آبریزش تجویز می کنند. اما هرگز خودسرانه دارو مصرف نکنید و حتماً از جراح خود سوال کنید.
چه زمانی خارش بینی بعد از جراحی بینی نگران کننده است ؟
خارش بینی معمولاً طی ۲ تا ۳ هفته اول کاهش می یابد ، اما ممکن است تا ماهها به صورت خفیف باقی بماند. اما اگر خارش همراه با علائم زیر بود ، حتماً به جراح خود اطلاع دهید :
- ترشحات سبز یا زرد رنگ از بینی
- بوی بد دهان یا بینی
- تب بالا
- درد شدید و ناگهانی که با مسکن ساکت نمی شود.
- قرمزی شدید و گسترش یابنده پوست بینی
این علائم می توانند نشانه عفونت بینی باشند که نیاز به درمان دارویی دارد.
سخن پایانی
خارش بینی بعد از عمل ، بخشی طبیعی از روند بهبود است که نشان دهنده زنده بودن بافت ها و ترمیم آن هاست. کلید مدیریت این مشکل ، صبر و خودداری از خاراندن است. با رعایت نکات بهداشتی ، استفاده از سرم شستشو و رطوبت رسانی ، می توانید این دوران را با کمترین میزان ناراحتی پشت سر بگذارید تا نتیجه جراحی شما کاملاً مطلوب باشد.
