تار دیدن محیط اطراف و شرایط استفاده از عینک بعد از عمل بینی یکی از چالش های مکرر افرادی است که به اصلاح دید نیاز دارند . در جراحی بینی ، استخوان و غضروف دچار تغییر و بازسازی می شود و بافت ها وارد یک مرحله تدریجی التیام می شوند . در هفته های اولیه پس از رینوپلاستی ، ناحیه پل بینی به دلیل برش ها و دستکاری های بافت حساس است و اعمال فشارهای خارجی می تواند روند ترمیم یا کاهش ورم را تحت تاثیر قرار دهد .
افرادی که وابستگی بالایی به عینک دارند ، در انجام امور روزمره خود با محدودیت هایی روبه رو می شوند و نیازمند راهکارهای کاربردی برای سپری کردن این دوران هستند . جراحان عموما دستورالعمل های مشخصی برای پیشگیری از اثر فشارها روی پوست و بافت در حال ترمیم ارائه می دهند . شناخت این اصول و ابزارهای جایگزین کمک می کند تا این دوره نقاهت بدون نگرانی طی شود .
تاثیر عینک زدن بر بینی پس از جراحی
بررسی اثر بار مکانیکی فریم ها روی صورت مستلزم تفکیک دقیق دو دوره بالینی مشخص است :
- هفته اول (حضور اسپلینت یا گچ بینی) : ساختار اسکلتی به طور کامل توسط این محافظ خارجی پوشانده شده است . در این بازه کوتاه ، بسیاری از جراحان اجازه می دهند که فریم های بسیار سبک روی بدنه سخت اسپلینت تکیه کنند ، چرا که این قالب پلاستیکی یا گچی فشار پدها را در سراسر سطح استخوان پخش می کند و مانع از تماس مستقیم با پوست می شود .
- پس از برداشتن اسپلینت (پایان هفته اول) : خطر اصلی اعمال فشار درست از این لحظه آغاز می گردد . با کنار رفتن لایه محافظ ، پوست ملتهب و خطوط استئوتومی به صورت مستقیم در معرض وزن فریم قرار می گیرند . فشار پدها در این مقطع می تواند با ایجاد اختلال در خونرسانی مویرگی و ایجاد فرورفتگی های موقت در بافت نرم همراه شود و یکنواختی روند التیام را بر هم بزند .
چند ماه بعد از عمل بینی میتوان عینک زد؟
پاسخ به زمان دقیق بازگشت به فریم های معمولی به انجام یا عدم انجام برش های استخوان وابسته است . در عمل هایی که استئوتومی انجام شده و استخوان های بینی دستکاری شده اند ، استخوان ها برای رسیدن به فیوژن بالینی و تشکیل بافت استخوان پایدار به حداقل شش تا هشت هفته (حدود دو ماه) زمان نیاز دارند . در طول این بازه دو ماهه ، بافت های استخوان مقاومت کامل در برابر فشارهای نقطه ای را به دست نیاورده اند و توصیه استاندارد جراحان ، اجتناب از قرار دادن پدها بر روی پل بینی است .
در جراحی های ساده تر که تنها روی بافت نرم یا غضروف های نوک بینی انجام شده و دستکاری در استخوان صورت نگرفته است ، این بازه محدودیت معمولا کوتاه تر بوده و ممکن است پس از سه تا چهار هفته پایان یابد . ارزیابی ثبات استخوان در جلسات معاینه توسط جراح مشخص می کند که بیمار در چه زمانی می تواند بدون نگرانی به فریم های روزمره بازگردد .
ایا عینک باعث افتادگی بینی می شود؟
یکی از تصورات در میان بیماران این است که وزن فریم می تواند موجب تغییر زاویه یا افتادگی نوک بینی شود . از نظر آناتومیک ، تکیه گاه فریم ها عمدتا بر روی بخش فوقانی و میانی پل بینی قرار می گیرد که توسط استخوان ها و غضروف های بالایی پشتیبانی می شود . زاویه و پایداری نوک بینی به غضروف تحتانی ، پایه های نگه دارنده ایجاد شده در جراحی و روند فیبروز بافت وابسته است .
بنابراین فشار پدها ارتباط مستقیمی با افتادگی نوک بینی ندارد . دغدغه اصلی در استفاده زودهنگام از فریم ها پس از برداشتن گچ ، ایجاد اثرات فشار بر روی بافت نرم و پوست روی پل بینی است که می تواند فرورفتگی های موقت در محل تماس ایجاد کند . این تغییرات ظاهری در بیشتر موارد ناشی از پاسخ بافت نرم به فشار موضعی است و نباید آن را با تخریب کلی یا افتادگی نوک بینی اشتباه گرفت .
عینک مخصوص بعد از عمل بینی
برای بیمارانی که وابستگی بالایی به تصحیح دید دارند ، وسایل کمکی طراحی شده اند تا بار وزنی فریم از روی تیغه بینی برداشته شود . این ابزارها نقطه اتکای فریم را از پل بینی به نواحی مجاور منتقل می کنند تا در بازه حساس دو ماهه نخست تداخلی در ترمیم ایجاد نشود .
یکی از طراحی های متداول ، استفاده از نگه دارنده هایی است که با یک بند دور پیشانی تثبیت می شوند و فریم به صورت معلق روی آن ها قرار می گیرد . در برخی مدل های دیگر ، تکیه گاه وسیله بر روی برجستگی گونه ها قرار داده می شود تا هیچ گونه تماسی با استخوان های بینی ایجاد نگردد . این ابزارها انتقال بار به نواحی غیرجراحی شده را امکان پذیر می سازند و به بیمار اجازه می دهند بدون فشار بر استخوان در حال ترمیم ، مطالعه کند یا به فعالیت روزمره بپردازد .
عوارض عینک زدن بعد از جراحی بینی
قرار دادن زودهنگام فریم ها بر روی پوستی که به تازگی گچ آن برداشته شده است ، عوارضی به همراه دارد :
- ایجاد فرورفتگی و رد فشار در محل تماس پدهای عینک با پوست متورم
- اختلال در تخلیه مایعات لنفاوی و تشدید یا عدم تقارن در ورم دو طرف بینی
- احتمال جابجایی خفیف استخوان های تازه جوش خورده و تغییر در تقارن خطوط پل بینی (در صورت استئوتومی گسترده)
این قبیل تغییرات معمولا با رعایت پرهیزهای استاندارد در همان شش تا هشت هفته ابتدایی به طور کامل قابل پیشگیری هستند و توجه به این بازه مانع از ایجاد فرورفتگی های پوستی ماندگار می شود .
راهکارهای جایگزین برای عینک زدن پس از جراحی بینی
در صورت عدم دسترسی به ابزارهای نگه دارنده تجاری ، ترفندهای ساده ای برای توزیع ایمن وزن فریم وجود دارد :
- چسباندن پل عینک به پیشانی : در این تکنیک ، بیمار با استفاده از یک قطعه چسب ضد حساسیت کاغذی ، قسمت میانی فریم را به پوست پیشانی متصل می کند به طوری که پدها حدود چند میلی متر بالاتر از پل بینی معلق بمانند و هیچ وزنی روی پوست وارد نشود . تعویض این چسب باید به آرامی انجام شود تا کششی به پوست اطراف وارد نیاید .
- استفاده از گیره متصل به کلاه نقاب دار : نصب گیره های مخصوص روی لبه کلاه نقاب دار فریم را از بالا مهار می کند و مانع از تماس عینک با بافت بینی می شود .
استفاده از لنز بعد از جراحی بینی
لنزهای تماسی به عنوان راهکاری موثر شناخته می شوند که به طور کلی هیچ گونه تماس فیزیکی با استخوان ها یا پوست بینی ندارند . بر خلاف تصور عموم ، محدودیت استفاده از لنز تماسی نرم بسیار کوتاه تر از عینک است و بیماران نیازی به صبر چند ماهه ندارند . در اغلب موارد ، پس از فروکش کردن ورم حاد پلک ها ، معمولا از روز دوم یا سوم پس از عمل ، استفاده از لنز نرم مانعی ندارد ، مشروط بر اینکه چشم ها به راحتی باز شوند و دستکاری شدیدی روی پلک صورت نگیرد .
با این حال ، ناپایداری موقت لایه اشکی و خشکی و سوزش چشم پس از عمل بینی ممکن است تحمل لنز را در روزهای اول دشوار کند . در صورت بروز این حالت ، استفاده از قطره های مرطوب کننده چشمی فاقد ماده نگه دارنده همراه با رعایت دقیق اصول بهداشتی توصیه می شود تا قرنیه دچار تحریک نشود .
چرا بعد از عمل بینی نباید از عینک آفتابی استفاده کرد؟
پرهیز از فریم های آفتابی دقیقا بر پایه همان اصول ممنوعیت بار روی استخوان است . پس از حذف اسپلینت ، استخوان های بینی در مرحله بازسازی قرار دارند و هرگونه فریم ، صرف نظر از طبی یا آفتابی بودن ، به دلیل تکیه بر روی پل بینی ممنوع است . عینک های آفتابی به دلیل فریم های پهن تر یا شیشه های تیره تر حتی ممکن است وزن بیشتری را به بافت تحمیل کنند .
از سوی دیگر ، محافظت از پوست ملتهب بینی در برابر اشعه فرابنفش برای پیشگیری از تیره شدن جای برش ها و کاهش تورم الزامی است . برای رفع این تعارض ، بیماران نباید برای فرار از نور خورشید به عینک متوسل شوند ؛ بلکه راهکار ایمن و تایید شده ، استفاده از لنز تماسی طبی در صورت نیاز به اصلاح دید ، به همراه کلاه های نقاب دار لبه پهن است که سایه کامل روی صورت ایجاد می کنند بدون اینکه تماسی با بینی داشته باشند .
